Aangepast zoeken

woensdag 30 november 2016

Ouderen’ worden onnodig betutteld

Onze bevolking vergrijst en de gemiddelde leeftijd stijgt. We leven langer. Dat is fijn en biedt veel nieuwe mogelijkheden voor leren, werk, vrije tijd en de combinatie hiertussen. Helaas laat onze samenleving dit potentieel nog liggen. Sterker nog, veel te vaak worden ouderen weggezet als een zielige, onmondige groep, die niet zoveel meer kan. Dat blijkt ook uit de quotes op de voorpagina van Trouw (22 november), waar ChristenUnie en Omroep MAX pleiten voor een ‘zilveren stembusakkoord’. ANBO-bestuurder Liane den Haan ging daarover in Buitenhof in gesprek met Unie KBO-directeur Manon van der Kaa. 

In het artikel wordt volledig voorbij gegaan aan het besef dat mensen ook op hoge leeftijd nog vitaal kunnen zijn. De meeste mensen zijn echt prima in staat zelf afwegingen en keuzes te maken. Het is te kort door de bocht om ouderen weg te zetten als een zielige groep mensen die een slecht leven leiden. Helaas wordt door deze, ongetwijfeld goedbedoelde actie, het beeld van een meelijwekkende groep opnieuw bevestigd. 

Vitaal, actief en redelijk gezond

Ouderen vormen een grote en diverse groep. We hebben het over 3 miljoen mensen ouder dan 65 jaar. In 2040 zijn dat er 4.7 miljoen waaronder 2 miljoen 80-plussers. De meeste mensen worden ouder in goede of redelijke gezondheid; van de 80-plussers woont 88 procent nog thuis en is redelijk zelfstandig. Ze hebben veel levenservaring, gebruiken die ook voor vrijwilligerswerk en zijn actief met allerlei vrije tijdsbestedingen.

Dat we ouder worden leidt tot nieuwe vragen. Tenslotte wil iedereen ouder worden, maar niemand wil oud zijn. Oud zijn kan betekenen dat je te maken krijgt met toenemende beperkingen in mobiliteit, met ziekte, en met verlies. Dan is er zorg en ondersteuning nodig. En ondanks dat er soms zaken misgaan en beter kunnen, is onze zorg goed geregeld. Maar waar zaken misgaan, moet er niet geroeptoeterd worden in de media, maar moeten we gezamenlijk tot oplossingen komen. En tenslotte leidt langer leven tot nieuwe vragen rond de laatste levensfase en het levenseinde.

Focus van debat

De focus van het debat moet komen te liggen hoe we als samenleving willen anticiperen op de ouder wordende bevolking. Langer leven heeft allerlei implicaties - voor werk, inkomen, voor leren, voor wonen, voor onze gezondheidszorg, voor het sociale netwerk en de wijze waarop we sterven en het debat omvat alle leeftijden en alle levensfasen. Langer leven betekent meer productieve uren maar het betekent ook een groter beroep op elkaar, want de overheid kan niet alles meer voor ons regelen. Wat betekent dit voor de wijze waarop we ons leven vormgeven en waar liggen welke verantwoordelijkheden. Met welke dilemma’s krijgen we te maken en waar liggen de grenzen van de maakbaarheid. Deze moeilijke en ingewikkelde discussies moeten niet gegeneraliseerd worden, maar dienen met respect gevoerd te worden in de context van het recht van een ieder tot zelfbeschikking.

Potentieel benutten, niet tutten


Beleidsmakers zouden moeten gaan nadenken over hoe ze het potentieel van de diverse groep ouderen kunnen benutten. Dat vraagt om samenhangend beleid waarbij flexibiliteit en nieuwe initiatieven de ruimte krijgen. De onderlinge invloed van wetten en regels op elkaar zijn groot en kunnen leiden tot tegenstrijdigheid. Er hebben geen minister van ‘ouderenbeleid – wat dat dan ook moge zijn – nodig, maar wel coördinatie, zodat alle groepen, ongeacht leeftijd of beperking volwaardig en naar eigen kunnen meedoen in de samenleving. De beeldvorming rond ‘ouderen’ moet op de schop en de betutteling moet stoppen. Daarbij moeten we allemaal bereid zijn onze heilige huisjes los te laten.

0 reacties:

Een reactie plaatsen

Gratis ads

NOS.nl binnenlands nieuws